تبلیغات
ArtBook

ArtBook
کتاب هنر
آفرینش اُرگانیک نقش

آفرینش اُرگانیک نقش

پیرامون هنر استانیسلاوسکی اغلب اینطور شنیده میشود که او و دریافتش از هنر تئاتر تئاتری صرفا”احساساتی یا بیش از حد ساده است و یا هیجان هایی سراسر نادرست و ساختگی. در حالی که کنستانتین سرگیویچ همواره میگُفت که استعداد و توانایی در نشان دادن احساسات هنوز به معنای هنر نیست.

بازیگری روی صحنه می آید و میگرید. من میبینم که احساس او صادقانه است اما با این وجود مرا تحت تاثیر قرار نمیدهد. حال به نظریه ی کنستانتین سرگیویچ توجه کنید که میگوید چنین بازیگری باید<پنج دقیقه از خلق و خوی حقیقی را در سرتاسر نفش خود تقسیم و پخش کند تا بتواند نقش اتللو را به خوبی ایفا کند>. و شما در میابید که موضوع عبارت است از آن احساس ها و هیجان هایی که روی صحنه شکل گرفته و در واقع حسابش با هیجان ها و احساس های تجربه شده و واقعی در زندگی روزمره بازیگر جداست و کاری با احساس های ناتورالیستی ندارد. احساس های صحنه ای که کنستانتین سرگیویچ از آن صحبت میکند باید از بطن <حضور> یا <موجودیت> حقیقی بازیگر بر صحنه متولد شود بنابراین حضور یافتن و موجودیت در نقش پیش از هر چیز اندیشه و کنش است اندیشیدن و رقفتاری که گویا رویدادهای نمایش در همین جا همین امروز و همین لحظه اتفاق افتاده و همه ی برخوردهای انسان ها ماجراهای روزمره و طبیعت با همه ی سرگذشتش برای نخستین بار رخ میدهد . اینجا -امروز -اکنون- وجود انسانی- اندیشه و حرکت. و اگر بازیگر بیندیشد و دست به عمل زند تماشاگران نیز به احساسی نظیر احساس او دست میابند به عبارت دیگر رویدادهای نمایش همانگونه که بازیگر را به هیجان می آورند باعث برانگیختن همان هیجان ها در تماشاگران میشود.

استا نیسلاوسکی از تماشاگر میخواست تا با نقش خود یکی شود. بله! در هر نقشی تو باید خودت باشی اما در هر نقشی متفاوت باش: در شرایطی دیگر بیوگرافی دیگر و در نتیجه با منطقی دیگر در اندیشه در بررسی و در رفتار در اینجا منظور منطقی مبهم و انتزاعی نیست بلکه منطقی است عینی و یا به عبارت دیگر منطقی ملموس فردی و در رابطه با شخصیت مورد نظر نمایش منطقی که شالوده اش بر بیوگرافی انسان استوار است بنیانش بر چیزی است که استانیسلاوسکی آن را با استفاده از واژه ی <دیروز>ی که در هر شخصی وجود دارد عبارت است از زمان او عصر و دوره ای که در آن می زیسته اطرافیانش محیط اجتماعی اش تاریخچه ی زندگی اش سلیقه هایش علاقه مندیهایش نیاز هایش فرهنگش و عادت هایش به عبارتی مجموع همه ی این ها بار و بنه و اندوخته هایی است که انسان <بازیگر>با خودش به روی صحنه میبرد.

اغلب پیش می آید که بازیگری تنها با پوشش ظاهری در نقشش وارد صحنه میشود. او ریش و سبیلی به صورت می چسباند لباسی به تن میکند که به او تعلق ندارد و حتی صدا و ژست و حرکاتش را تغیر میدهد اما با وجود این ذره ای هم عوض نشده است او صرفا” ننشانه هایی از رفتار و خُلق و خو و کاراکتر یک انسان را نمایش میدهد اما به انسانی دیگر تبدیل نشده است. استانیسلاوسکی میگفت: فرض کنید شما به دو دوست قدیمی تان برخورد میکنید. در اولین نظر شما به هیچ وجح یکی از آن دو را به جا نمی آورید و نمی شناسید او بیش از حد پیر شده به سر و وضعش نرسیده ریشش بلند شده و عینک هم میزند. ولی نفر دوم به نظر میرسد به هیچ وجه تغیری نکرده فقط شاید کمی پیر شده باشد. خُب اکنون شما با نفر اول همان مرد ریشو سر صحبت را باز میکنید و یکمرتبه حالت های کنونی اش که او را ناشناس جلوه داده بود شمارا به یاد مردی می اندازد که درگذشته با او آشنا بوده اید با همان عادت هایش با همان خُلق و خو و با همان ویژگی هایش در سال های گذشته .گویا که زمان از حرکت باز ایستاده و یا اینکه به عقب بازگشته است این مرد به هیچ وجه تغیر نکرده و <گریم کهولت و پیری>اش چیزی نیست جز یک پوشش بی معنی.

اما اکنون شما با نفر دوم سر صحبت را باز میکنید با همان فردی که به نظر میرسد به هیچ وجه تغیری نکرده است ولی به تدریج که پیش میروید پی میبرید که او همان شخصی نیست که در سال های گذشته میشناخته اید و دیگر نمیتوانید تو خطابش کنید او تبدیل شده به فردی بیگانه و از شما بسیار فاصله گرفته است مردی که همه چیز را با چشمی دیگر نگاه میکند و در حال حاضر مطالباتش از زندگی چیزهای دیگری است تا آنچه پیش از این بوده است.

در تئاتر هم همینگونه است: بازیگری وارد صحنه میشود در وهله ی نخست او را بجا نمی آورید. زیرا به طور کامل زیر پوششی از گریم و لباس غیر قابل شناسایی شده است. هنوز چند ثانیه نمیگذرد که به اشتباهتان پی میبرید: این همان بازیگر همیشگی است که به خوبی میشناسیدش با دنیای درونی غیر جالبش که در همه ی نقش ها یکسان است با بیانی خالی از معنا جان کلام مردی بدون بیوگرافی و هویت بدون احساس و هیجانات حقیقی با صدای پوک و شخصیتی تقلبی.

بازیگر دیکری وارد صحنه میشود. پر پیداست که شما این بازیگر را میشناسید! خود اوست آشنا و صمیمی با همان چهره اش با همان نگاهش و با همان حالت و رفتارش ولی چه شده؟ چه پیش آمده؟ این همان اوست و هم او نیست! رفته رفته کف نمایش پیش میرود هنرمند بازیگر هر دم چهره ای تازه و تازه تر به خود میگیرد چنین چیزی انتظار نمیرفت او قابلیت ها و ویژگی هایی از خود بر شما آشکار میسازد.

در آنتراک تصمیم میگیرد که او را هر طور شده در پشت صحنه ملاقات کنید و میبینید که او ظاهرا”همان فرد همیشگی است که پیش از شروع نمایش می شناخته اید و در عین حال فرد دیگری است فردی کاملا” متفاوت! و قبل از هر چیز مردی با بیوگرافی و سرگذشتی دیگر با تمایلاتی دیگر خلق و خویی دیگر و همچنین نظام و ساختار فکری دیگر که بر اساس منطقی دیگر عمل میکند.

برای پیدایش و خلق چنین هنری بازیگر باید نقش را درون خویش رشد و پرورش دهد. استانیسلاوسکی در مقام تشبیه به ساختن گُلی مصنوعی و تولد گُلی طبیعی اشاره میکند. ساختن گُل توسط یک صنتگر: او تکه هایی نظیر گلبرگ میبُرد آن ها را از قلب و مرکز به هم وصل میکند و به ساقه ی میله ای میچسباند. این یک گل مصنوعی و بی جان بیش نیست. اکنون ببینیم یک گُل طبیعی و زنده چگونه متولد میشود؟ زایش یک گُل جاندار یا گُلبرگ ها که خود مرحله ی نهایی است- شروع نمیشود مرحله ی نهایی گُل با رشد و نمو شکل میگیرد و با تخمک و جوانه ای که هیچ شباهتی به مراحل بعدی خود ندارد(شاید اصطلاح <نقطه ی نقش> یا <جوانه زدن نقش> که استانیسلاوسکی به کار میبرد از همین جا آمده باشد). نخستین جوانه ها و حتی غنچه کمتر به خود گُل شباهت دارد. زمانی گُل گُل خواهد شد که به اندازه ی کافی نور و آب به او رسیده باشد. و همه ی مراحل رشد تدریجی طبیعی و اُرگانیک خود را طی کرده باشد. این همان آفرینش اُرگانیک نقش است که استانیسلاوسکی ما را بدان ترغیب میکند. من در اینجا به عمد واژه ی ترغیب را به کار میبرم زیرا در هنر نمیتوان به دیگران آموخت هنر را نمیتوان به کسی آموخت در هنر این خود انسان است که می آموزد در هنر میتوان از زندگی و عوامل تشکیل دهنده ی زندگی و در نتیجه عواملی که در مسیر آفرینش دخالت دارند آموخت چرا که همه ی آنها به هم شبیه هستند.




طبقه بندی: تئاتر، بازیگری،
برچسب ها: مقالات آموزشی / بازیگری، آفرینش اُرگانیک نقش،
[ چهارشنبه 13 شهریور 1392 ] [ 02:27 ق.ظ ] [ حسین مهرعلی ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
لینک های مفید
لینک دوستان
صفحات جانبی
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب